İK Çıkış Mülakatında Tüm Departmanı Yakan Eski Çalışan

I. Levent’te Saat 16.00: İhbarın Son Günü ve Açılan Kara Kutu

Kasım ayının son cuma günü. Saat tam 16.00.

Levent Loft Ofis Kulesi’nin 12. katındayız. Dışarıda gri bir İstanbul sisi var. Yağmur damlaları ses geçirmez camlara çarpıyor.

Kıdemli Ürün Uzmanı Deniz koridorda yürüyordu. Adımları son derece sakindi.

Bugün Deniz’in altı haftalık ihbar süresinin son günüydü. Saat 17.00’de bilgisayarını teslim edecekti.

Altı yıldır bu şirketteydi. Geceli gündüzlü çalışmıştı. Bütün bayramlarda nöbet tutmuştu.

Fakat şirket ona hak ettiği değeri asla vermemişti. Deniz sonunda rakip bir şirkete geçmişti. Üstelik iki katı maaşla.

Deniz İnsan Kaynakları bölümünün buzlu cam kapısını itti. İçeri girdi.

Masanın başında İK Direktörü Banu Hanım oturuyordu. Önünde standart bir anket formu vardı. Yanında şık bir seramik kupa duruyordu.

Banu Hanım yüzüne profesyonel bir tebessüm yerleştirdi:

— “Deniz Bey, hoş geldiniz. Lütfen oturun.”

Deniz deri koltuğa rahatça yerleşti:

— “Hoş bulduk Banu Hanım.”

Banu Hanım elindeki gümüş tükenmez kalemi çevirdi:

— “Bugün sizinle çıkış mülakatımızı yapacağız. Amacımız şirket içi süreçleri iyileştirmektir. Burada konuşulan her şey tamamen gizlidir. Lütfen çok açık ve samimi olun.”

Deniz içinden güldü. Yıllardır bu kurumsal masalı duyardı.

Deniz çantasından kalın bir plastik klasör çıkardı. Masanın tam ortasına bıraktı. Küt sesi yankılandı.

— “Banu Hanım, emin olun fazlasıyla açık olacağım. Dosyayı açalım mı?”

Banu Hanım’ın yüzündeki tebessüm bir anda dondu. Fırtına başlıyordu.

II. 45 Dakikalık İtiraf Seansı: Sahte Fişler ve Hayali Ajanslar

Banu Hanım anket formuna baktı. İlk soruyu sordu:

— “Ayrılma kararınızda yöneticinizin yönetim tarzı ne kadar etkili oldu?”

Deniz arkasına yaslandı. Gözlerini Banu Hanım’a dikti:

— “Yönetim tarzı değil Banu Hanım. Doğrudan organize usulsüzlük etkili oldu.”

Banu Hanım’ın kalemi elinden kaydı:

— “Nasıl yani Deniz Bey? Çok ağır bir kelime bu.”

Deniz klasörün kapağını açtı. İlk renkli çıktıyı masaya koydu:

— “Bölüm Müdürümüz Tayfun Bey’den başlayalım. Tayfun Bey son bir yılda tam 450.000 TL’lik temsil harcaması yazdı. Faturaların hepsi Bodrum ve Çeşme’deki lüks balıkçılara ait. Masraf açıklamasına ‘Büyük Müşteri Yemeği’ yazmış. Oysa masadaki tek müşteri kendi eşi ve kayınbiraderiydi.”

Banu Hanım yutkundu. Boğazı düğümlendi:

— “Deniz Bey, bunlar çok ciddi iddialar. Somut belgeniz var mı?”

— “Belge mi? Masadaki QR kodlu adisyonları tek tek ekledim. Rezervasyon saatleri ve Instagram fotoğrafları burada. Çapraz eşleştirme yaptım.”

Banu Hanım alnındaki soğuk teri sildi.

Deniz hiç durmadı. İkinci sayfayı çevirdi:

— “Gelelim pazarlama bütçesine. Dijital tarafta ‘Performans Danışmanlığı’ adı altında her ay 180.000 TL fatura kesilen bir şirket var: Nova Dijital. Bu şirketin kime ait olduğunu biliyor musunuz?”

Banu Hanım kekeledi:

— “Kime ait?”

— “Pazarlama Direktörümüz Hakan Bey’in üniversiteden ev arkadaşına ait. Ortada tek bir rapor bile yok. İki yıldır hayali hizmet faturası ödeniyor. Tüm banka dekontları ve Ticaret Sicil Gazetesi kayıtları bu dosyada.”

Banu Hanım’ın rengi sarardı. Kalemi artık kâğıda değmiyordu.

III. Torpilli Stajyerler ve Gece Yarısı Mesai Hırsızlığı

Saat 16.20 oldu. Görüşme standart bir mülakattan çıktı. Görüşme tam bir adli duruşmaya dönüştü.

Deniz üçüncü dosyayı çekti:

— “İnsan kaynakları olarak siz de masum değilsiniz Banu Hanım.”

Banu Hanım kaşlarını çattı:

— “Bizimle ne alakası var Deniz Bey?”

Deniz buz gibi bir sesle devam etti:

— “Geçen yaz departmanımıza iki stajyer aldınız. Biri Genel Müdür’ün golf arkadaşının kızıydı. Diğeri Satış Başkan Yardımcısı’nın yeğeniydi. Çocuklar ofise sadece haftada iki gün geldi. Masada video oyunu oynadılar. Kahve köşesinde dedikodu yaptılar.”

Banu Hanım itiraz etmeye çalıştı:

— “Stajyer seçimleri yetenek havuzuna göre yapılır Deniz Bey.”

Deniz alaycı bir kahkaha attı:

— “Hangi yetenek havuzu? O çocukların ikisine de tam zamanlı uzman maaşı bağlandı. Bütün projeleri ise alt kademedeki gariban analistler sırtladı. Çocuklar hemen terfi aldı. Bizim analistlerin zam bütçesi ise kırpıldı.”

Deniz masaya dördüncü evrakı vurdu:

— “İşte burada zaman damgalı sunucu logları var. Benim ekibim son altı ayda tam 340 saat karşılıksız fazla mesai yaptı. Şirket tek kuruş mesai ücreti ödemedi. Ama müdürümüz Tayfun Bey kendine şirket bütçesinden sıfır kilometre Alman SUV kiraladı.”

Deniz devam etti:

— “Ayrıca ihbar sürem boyunca yasal hakkım olan yeni iş arama iznimi vermediniz. 4857 sayılı İş Kanunu madde 27 çok açıktır. Günde iki saat iş arama iznim vardı. Tayfun Bey ‘Projeler bitmeden ofisten adım atamazsın’ diye tehdit etti. Tüm bu zorbalıkları da dosyaya ekledim.”

Banu Hanım yutkundu:

— “İş arama izni operasyonel duruma göre düzenlenir Deniz Bey.”

— “Kanun açık Banu Hanım. Ücret kesintisi yapılamaz. İzin engellenemez. Siz suç ortaklığı yaptınız.”

Odadaki hava adeta buz kesti. Banu Hanım’ın elleri titriyordu.

Banu Hanım kurumun itibarını korumak zorundaydı. Ama masadaki belgeler inkâr edilemezdi.

Her fiş, her fatura, her e-posta çıktısı noter gibi sağlamdı.

IV. İK’nın Gizli Arşivi: O Tutanaklar Nereye Gider?

Saat 16.38 oldu. Banu Hanım koltuğunda kıvranıyordu.

Normalde bir çıkış mülakatı on beş dakika sürerdi. Çalışana bir fincan kahve ikram edilirdi. İsviçre çikolatası uzatılırdı.

“Gelecek kariyer yolculuğunuzda sonsuz başarılar dileriz” denir ve el sıkışılırdı.

Fakat Deniz kırk dakikadır konuşuyordu. Ve konuştuğu her cümle bir genel müdür yardımcısının başını yakacak güçteydi.

Banu Hanım derin bir nefes aldı:

— “Deniz Bey, bunları daha önce neden şirket içi etik kuruluna bildirmediniz?”

Deniz acı bir şekilde gülümsedi. Bu gülüş derin bir tecrübenin özetiydi:

— “Etik kuruluna mı? Banu Hanım, o kurula giden e-postaların ilk kime düştüğünü çok iyi biliyorum. Şirketin Etik Kurulu Başkanı bizzat Tayfun Bey’in dünürü. İki yıl önce benzer bir şikâyet yapan Kıdemli Mühendis Murat’ın başına ne geldiğini unuttuk mu? Çocuğu üç ay içinde performans bahanesiyle kapının önüne koydunuz.”

Banu Hanım sessiz kaldı. Tek bir kelime bile edemedi.

Deniz haklıydı. Kurumsal şirketlerde “Etik İhbar Hatları” şikâyetçiyi avlamak için kurulurdu.

Çıkış mülakatı ise bambaşkaydı. Çalışan artık gemileri yakmıştı. Şirket ona hiçbir yaptırım uygulayamazdı. İhbar süresi dolmuştu.

Deniz son bombayı patlattı:

— “Bu dosyanın bir kopyası da Bağımsız Denetim Komitesi’ne ve Yönetim Kurulu Başkanı’na kurye ile gönderildi. Saat tam 17.00’de teslim edilecek.”

Banu Hanım’ın gözleri dehşetle açıldı:

— “Ne yaptınız siz? Bu şirket sırrıdır!”

Deniz yavaşça ayağa kalktı:

— “Bu şirket sırrı değil Banu Hanım. Bu apaçık şirket içi soygundur. Ve ben giderken sessiz kalmayacağımı söylemiştim.”

V. Pazartesi Sabahı Levent Loft Depremi: Teftiş Kurulu İndi

Cuma günü saat 17.00 oldu. Deniz personel kartını turnikeye son kez okuttu.

Turnike yeşil yandı. Deniz döner kapıdan dışarı çıktı. Levent’in serin havasını ciğerlerine çekti. Sırtındaki devasa ağırlık tamamen kalkmıştı.

Ve beklenen o meşhur pazartesi sabahı geldi.

Saat 08.45. Levent Loft 12. kat.

Ofise her zamanki gibi neşeli giren Departman Müdürü Tayfun Bey şok bir manzarayla karşılaştı.

Makam odasının kapısında üç müfettiş bekliyordu. Üzerlerinde koyu lacivert takım elbiseler vardı. Yüzleri kaskatıydı.

Holding İç Denetim ve Teftiş Kurulu Başkanlığı bizzat baskın yapmıştı.

Başmüfettiş öne doğru bir adım attı:

— “Tayfun Bey, günaydın. Bilgisayarınızı ve şirket telefonunuzu derhal teslim edin. İkinci bir emre kadar açığa alındınız.”

Tayfun Bey kekeledi:

— “Ne oluyor beyler? Korkunç bir yanlışlık var.”

— “Hiçbir yanlışlık yok Tayfun Bey. Temsil ağırlama harcamalarınız ve Nova Dijital faturaları masamızda. Lütfen güvenlik personeli eşliğinde binayı terk edin.”

Tayfun Bey’in gözleri yuvalarından fırladı. Masadaki altın kaplama kalemini almaya yeltendi.

Müfettiş izin vermedi:

— “Hiçbir eşyaya dokunmayın lütfen. Oda mühürlenecektir.”

Açık ofiste tam bir fırtına koptu. Bütün kat donup kaldı.

Herkes nefesini tuttu. Yan masalardaki analistler sessizce fısıldaştı.

Pazarlama Direktörü Hakan Bey odasından dışarı çıkamadı. Kapısını içeriden kilitledi. Stor perdeleri tamamen kapattı.

Banu Hanım ise Yönetim Kurulu katına çağrıldı. Hesap verme sırası şimdi İK masasına geçmişti.

Şirketin Genel Müdürü masayı yumrukluyordu. Sesler alt katlara kadar iniyordu.

Deniz tek bir çıkış mülakatıyla koca bir kast sistemini temellerinden dinamitlemişti. Kurumsal dengeler yerle bir olmuştu.

VI. Kurumsal Çıkış Sanatı: Giderken Nasıl Konuşulmalı?

Peki her çalışan Deniz gibi yapabilir mi?

Cevap ne yazık ki koca bir hayırdır. Bu son derece tehlikeli bir kumardır.

Plazada son gününü yaşayan her profesyonel şu gerçekleri bilmelidir.

Birincisi: Elinizde ıslak imzalı veya inkâr edilemez resmi delil yoksa asla isim vermeyin. Yoksa iftira davasıyla karşılaşırsınız.

İkincisi: Çıkış mülakatları bir terapi odası değildir. İK sizin dert ortağınız veya sırdaşınız asla olamaz.

Üçüncüsü: Yeni iş sözleşmenizi imzalamadan asla eski şirketinize savaş açmayın. Sektör içi referans kontrollerinde önünüzü kesebilirler.

Dördüncüsü: Yolsuzlukları sadece çıkarken ifşa etmek vicdani bir tatmindir. Fakat sizi piyasada “sorunlu eleman” olarak etiketleyebilirler.

Beşincisi: Sessizce çekip gitmek çoğu zaman en kârlı yoldur. Enerjinizi yeni maaşınıza ve yeni unvanınıza saklayın.

Deniz o pazartesi sabahı yeni şirketindeki lüks ofisinde ilk kahvesini yudumluyordu.

Telefonuna eski ekip arkadaşından bir mesaj düştü:

“Deniz, ortalık kan gölü. Tayfun ve Hakan açığa alındı. Ofis karıştı. Efsane oldun.”

Deniz gülümsedi. Telefonu masaya bıraktı.

Kendi adaletini kendi elleriyle sağlamıştı. Ama biliyordu ki Maslak kulelerinde sistem asla değişmezdi.

Sadece kurbanlar ve cellatlar değişirdi. Ve kurumsal değirmen yeni hayatları öğütmeye devam ederdi.

Deniz kahvesinden bir yudum daha aldı. Yeni bilgisayarının ekranını açtı. Tertemiz bir başlangıç onu bekliyordu. Eski şirketin enkazı ise çok gerilerde kalmıştı.