Maslak Sun Plaza Asansör Kuyruğu: 15 Dakikalık Lobi Bekleyisi ve Aşırı Yük Histerisi

Çarşamba sabahı, saat tam 08.51.

Maslak Bilim Sokak’ta Sun Plaza döner kapısı fırıldak gibi döner.

Dışarıda hafif bir çisenti vardır. Sokak dik bir yokuşla Büyükdere Caddesi’ne bağlanır.

Kule otuz yedi katlı devasa bir anıttır.

İçeride geniş bir lobi uzanır. Tavandaki cam ışıklık doğal gün ışığını içeri döker.

Duvarda dikey canlı bitkilerden oluşan dev bir yeşil bahçe parlar.

Fakat lobideki atmosfer hiç de yeşil veya huzurlu değildir.

Çünkü asansör çekirdeğinin önünde tam iki yüz kurumsal çalışan birikmiştir.

İki ekspres asansörden birinin kapısında sarı bant yapışılıdır: “Bakım Nedeniyle Servis Dışı.”

Kalan tek ekspres kabin ise otuz dördüncü katta kilitlenip kalmıştır.

Zaman acımasızca işler. Saat 08.52’yi vurur.

Turnikelerden geçen her çalışan elinde karton kahve bardağıyla lobiye katılır.

Kuyruk lobinin ortasındaki süs havuzuna kadar uzanır.

Herkesin gözü asansör kapılarının üzerindeki dijital rakamlara dikilmiştir.

Sessiz, yoğun ve gerilimli bir öfke havayı kaplar.

I. 08.52 Lobi Kilitlenmesi: Yeşil Duvarın Önünde İki Yüz Kişi

Sun Plaza lobisi normalde bir mimari tasarım örneğidir.

Ferah tavanlar ve mermer zemin insana güven hissi verir.

Ancak sabahın pik saatinde bu mekan devasa bir bekleme salonuna döner.

Plaza Cubes ortak ofislerine giden girişimciler buradadır. Holding yöneticileri ve hukuk müşavirleri aynı kalabalıkta erir.

Herkes karton bardaktaki sıcak filtre kahvesini yudumlar.

Gözler sürekli kol saatlerine kayar:

— “Saat 08.53 oldu Cemil Bey.”

— “Biliyorum Hande Hanım. Dokuzdaki yönetim kurulu toplantısı yandı.”

— “Merdivenden çıksak kaç dakika sürer?”

— “Yirmi yedinci kattayız Hande. Kalp krizi geçirmek istemiyorsan bekle.”

— “En azından üç kat çıksaydık.”

— “Üçüncü kattan sonra yangın kapıları kilitli, lobiye dönemezsin.”

— “Harika bir bina yönetimi gerçekten.”

— “VIP asansörünü denesek ne olur?”

— “VIP kartı olmadan çağrı butonu çalışmıyor Hande.”

— “Yönetim kurulu üyeleri özel kartla doğrudan çıkıyor.”

— “Onlar dikey kast sisteminin efendileri tabii.”

Yeşil duvarın önündeki kalabalık her saniye daha çok sıkışır.

Köşedeki kahveciden kahve alan bir stajyer elindeki bardağı düşürmekten korkar:

— “Dikkat edin lütfen, kahve dökülecek!”

— “Sen de kahveni ofiste alsaydın kardeşim.”

— “Ofisteki otomat bozuk abi.”

— “Burada her şey bozuk zaten.”

Güvenlik görevlisi çaresiz bakışlarla sırayı hizaya sokmaya çalışır:

— “Lütfen asansör kapılarının önünü boş bırakalım!”

— “Nereye gidelim kardeşim, sokakta mı bekleyelim?”

— “Kabin açılınca inenler çıkamıyor efendim.”

— “Kabin mi var ortada? On dakikadır tek bir kabin inmedi!”

— “Teknik ekip müdahale ediyor beyefendi.”

— “Dün de teknik ekip müdahale ediyordu.”

Sıradakiler görevliye hak verir. Fakat sinirler gerilmiştir.

II. Dijital Gösterge Takibi: ‘24. Katta Neden Durdu?’

Asansör lobisinde kolektif bir hipnoz yaşanır.

İki yüz kişi aynı anda tavandaki dijital göstergeyi takip eder.

Biri sabırsızlıkla hem yukarı hem aşağı çağırma butonuna basar:

— “Butona yüz kere basınca asansör hızlanmıyor beyefendi.”

— “Refleks oldu artık, dayanamıyorum.”

— “Sistemin beynini yaktınız zaten.”

Kırmızı led rakamlar ağır ağır geri sayar: “34… 32… 30… 28…”

Kalabalıkta hafif bir hareketlenme başlar.

Fakat aniden rakam “24” seviyesinde donar.

Yirmi dört sayısı ekranda tam kırk saniye sabit kalır:

— “Yine durdu.”

— “Yirmi dörte kim bindi acaba?”

— “Kesin kargo paketi yüklüyorlar.”

— “Sabahın dokuzunda kargo mu yüklenir?”

— “Belki biri kapıyı açık tutuyordur.”

— “Kapıyı tutan arkadaşın kulakları çınlasın.”

— “İki yüz kişi burada bir kişinin keyfini bekliyoruz.”

— “İşte kurumsal empati bu kadar.”

Ekrandaki rakam nihayet değişir: “22… 19… 15…”

İnsanlar omuzlarını dikleştirir. Herkes hücum pozisyonu alır.

Kabin yaklaştıkça lobideki fısıltılar kesilir.

Ayak sesleri durur.

Herkes asansör kapısının tam açılacağı açıyı hesaplar.

Çünkü bu hesap hayatidir. İlk üç sıraya giren biner. Geride kalan on beş dakika daha bekler.

III. Dikey Kutuya Hücum: On Üç Kişilik Kabine Otuz Kişi

Kabin zemin kata oturur.

Mekanik bir zil sesi duyulur: Çiiing!

Paslanmaz çelik kapılar iki yana kayar.

İçeriden üç kişi dışarı çıkmaya çalışır.

Fakat dışarıdaki kitle adeta bir baraj kapağı gibi kapıya yüklenir:

— “Önce inenler çıksın beyler!”

— “Çekilin yahu, inemiyoruz!”

— “Pardon geçebilir miyim?”

İnenler aradan sıyrılır sıyrılmaz kabine büyük bir insan dalgası dalar.

Kabin kapasitesi on üç kişidir. Maksimum yük bin kilogramdır.

Fakat kabine saniyeler içinde tam yirmi iki kişi tıkışır.

İnsanlar birbirinin sırtına yapışır.

Öndekiler burnunu çelik duvara dayar:

— “Arkaya doğru sıkışın biraz!”

— “Arkası dolu kardeşim, duvara mı girelim?”

— “Çantanızı önünüze alın lütfen!”

— “Nefes alamıyorum ben burada!”

— “Düğmeye basın, kapı kapansın hemen!”

Genç bir denetçi parmağını panodaki tuşlara uzatır.

Fakat elini kıpırdatacak alan bile yoktur.

Sonunda biri dirseğiyle “Kapat” tuşuna basar.

Kapılar kapanmak için hareket eder.

Ve tam o an lobi tarihinin en korkunç sesi duyulur: Biiiiiiip!

IV. Aşırı Yük Düdüğü ve Hiyerarşik Tasfiye

Kırmızı aşırı yük lambası tavan panelinde çılgınca yanıp söner.

Kesintisiz tiz bir ikaz düdüğü kulakları deler.

Kapılar sonuna kadar geri açılır. Kabin milim kıpırdamaz.

Kabin içinde derin ve utanç dolu bir sessizlik başlar.

Kural basittir: Biri inmelidir.

Fakat kim inecektir?

İçerideki yirmi iki kişi sessizce birbirini süzer.

Gözler aniden en arkada duran genç stajyere döner.

Stajyerin elinde bez bir sırt çantası vardır:

— “Kardeşim en son sen bindin galiba?”

— “Hayır beyefendi, ben ortadaydım.”

— “Ama boyunluğun stajyer kartı gösteriyor.”

— “Ne alakası var beyefendi?”

— “Bizim acil müşteri toplantımız var. Sen bir sonrakine binsen?”

— “Benim de denetim sunumum var ama.”

Arkadaki kıdemli direktör boğazını temizler:

— “Genç arkadaşım, şirket kültüründe öncelik yönetime aittir.”

Kabindeki diğer sekiz kişi başıyla onaylar.

Sessiz bir konsensus kurulur. Hiyerarşik adalet işler.

Stajyer yüzü kızarmış halde kabinden dışarı adım atar:

— “İndim tamam, mutlu musunuz?”

Kapıdaki düdük anında susar. Tık!

Kırmızı ışık söner. Yeşil ok yanar.

Kapı hızla kapanır. Kabindekiler rahat bir nefes alır:

— “Çok sağ ol genç adam!”

— “Gelecek vadeden bir arkadaş.”

— “Fedakar davrandı, takdir ettim.”

Dışarıda kalan stajyer lobi mermerine kederle bakar.

Arkada bekleyen yüz elli kişinin arasına geri döner.

V. Yirmi Dokuzuncu Kata Tırmanış: Kabin İçi Oksijen Krizi

Asansör yukarıya doğru hareket eder.

Yirmi bir yetişkin insan iki metrekarelik çelik kutunun içindedir.

Hız saniyede dört metredir. Kabin hafifçe sarsılır.

Havasızlık kendini hemen hissettirir.

Yirmi bir kişinin nefesi küçük kabindeki oksijeni hızla tüketir.

Aynalar anında buğulanır.

Kimse kıpırdayamaz. İki kişinin elindeki kahve bardağı birbirine çarpar:

— “Pardon, kahveniz ceketime damladı.”

— “Kusura bakmayın, kolumu oynatamıyorum.”

— “Biraz dik durabilir misiniz?”

— “Beyefendi nefes aldıkça göbeğiniz sırtıma batıyor.”

— “Ben de memnun değilim bu durumdan.”

— “On beşinci kat kimin?”

— “Benim, kapı açılınca yol verin lütfen.”

Kabin on beşinci kata gelir. Kapılar açılır.

Dışarı çıkmak için altı kişinin birden koridora adım atması gerekir:

— “Çıkıyorum, geri bineceğim hemen!”

— “Çabuk olun, kapı kapanmasın!”

İnsanlar koridora boşalır. Yol verilir. Tekrar içeri tıkışılır.

Bu ritüel her üç katta bir tekrarlanır.

Her durak yeni bir zaman kaybıdır.

Kabin içindeki aynalar kurumsal yüzleri yansıtır. Kimse kimseyle göz teması kurmaz.

Herkes yukarıdaki kat göstergesine bakar. Bakışlar tavana kilitlenir.

Yirmi altıncı kata nihayet varılır. Kabinde sadece beş kişi kalmıştır.

Kalanlar sanki bir savaştan sağ çıkmış gibi birbirine bakar.

Yüzlerde yorgun bir tebessüm belirir:

— “Sağ salim geldik Burak.”

— “Evet ama enerjim bitti Selim.”

— “Benim de sunum slaytları aklımdan uçtu.”

— “Lobi stresi insanı toplantıdan daha çok tüketiyor.”

VI. Maslak’ta Dikey Hayatın Gecikme Bilançosu

Saat tam 09.08 olur.

Yirmi dokuzuncu katın kapısı açılır.

Finans departmanının cam kapısından içeri adım atılır.

Müdür masasında oturmaktadır. Ekrana bakar. Başını kaldırıp duvardaki saate işaret eder:

— “Sekiz dakika geç kaldınız Burak Bey.”

— “Müdürüm asansör bozuktu.”

— “Her sabah aynı bahane.”

— “Yemin ederim lobi ana baba günüydü. İki yüz kişi bekledik.”

— “Erken gelseydiniz o zaman.”

— “Sekiz kırkta kapıdaydım efendim.”

— “Demek ki sekiz yirmide geleceksiniz.”

— “Asansör için kırk dakika önceden mi geleyim müdürüm?”

— “Gerekiyorsa evet Burak Bey. Maslak kuralı budur.”

Burak Bey masasındaki bilgisayarı açar. Çantasını yere bırakır.

Derin bir nefes alır. Koltuğuna yorgun bir şekilde çöker.

Maslak plazalarında yatay mesafe önemsizdir.

Asıl mesele dikey mesafedir.

Yüz metrelik dikey tırmanış bazen Boğaz Köprüsü trafiğinden daha çok vakit alır.

Aşağıdaki yeşil duvarın önünde ise yeni bir kalabalık toplanmaya başlamıştır.

Mesaiye geç kalanlar, kargocular ve misafirler aynı asansörün önünde saf tutar.

Ve çelik kabin otuz yedi kat boyunca inip çıkmayı sürdürür.

Her seferinde aynı aşırı yük düdüğü öter. Her seferinde en zayıf halka kabinden indirilir.

Sun Plaza’nın asansör lobisi, plazaların acımasız özetidir.