Şirket İçi Aşk Skandalları ve İK'nın İmzalattığı İlişki Beyannamesi

I. Spine Tower’da Saat 09.45: Alyansın Masadaki Yansıması

Pazartesi sabahı. Saat tam 09.45.

Maslak Spine Tower’ın 21. katındayız. Hazine ve Finansman departmanının açık ofisi sessizce çalışıyor.

Güneş ışığı dev cam cepheden içeri süzülüyor. Masalarda Bloomberg terminalleri yeşil kırmızı ışıklarla yanıp sönüyor.

Ortamda hafif bir espresso kokusu ve klima serinliği var.

Hazine Kıdemli Uzmanı Selin kahve kupasını almak için elini uzattı.

O sırada sol elinin yüzük parmağındaki pırlanta tektaş parıldadı. Güneş ışığı taşı tam karşı masaya yansıttı.

Karşı masada Hazine Müdür Yardımcısı Tolga oturuyordu. Tolga göz ucuyla Selin’e baktı. Dudaklarında hafif bir tebessüm belirdi.

Hafta sonu Kapadokya’da gizlice nişanlanmışlardı. İki yıldır şirket içinde fırtınalı bir aşk yaşıyorlardı.

Fakat bu ilişkiyi herkesten büyük bir titizlikle saklamışlardı.

Gizli buluşmalar otoparkın eksi dördüncü katında yapılırdı.

Öğle yemekleri asla birlikte yenmezdi. Ayrı asansörlerle inilirdi.

Aynı masada karşılıklı oturuyorlardı. Ama Slack üzerinden son derece resmi bir dille yazışıyorlardı:

“Selin Hanım, döviz pozisyonu tablosunu iletir misiniz?”

“Hemen iletiyorum Tolga Bey.”

Ofisteki herkes onları sadece sıkı bir çalışma arkadaşı sanıyordu. Hafta sonu nöbetlerini bilerek aynı günlere yazarlardı. Akşam mesailerinde ofiste yalnız kalırlardı. Şirket servislerine binmez, ayrı ayrı metroya binerlerdi. İki durak sonra aynı vagonda buluşurlardı.

Fakat o parlak tektaş yüzük bütün kamuflajı bir anda yerle bir etti.

Yan masadaki operasyon uzmanı Burcu tektaşı anında fark etti. Gözleri parladı:

— “Selin! Parmağındaki ne öyle? Sen nişanlandın mı?”

Selin panikle elini masanın altına çekti. Yanakları alev gibi kızardı:

— “Şey… Burcu… Aile arasında çok küçük bir adım attık.”

— “Kiminle Selin? Şirketten biri mi yoksa?”

Burcu durmadı:

— “Hafta sonu Kapadokya’daydın değil mi? Tolga Bey de Kapadokya’daydı!”

Selin kekeledi. Tek kelime cevap veremedi.

Fakat Burcu’nun keskin bakışları karşı masada kıpkırmızı kesilen Tolga’ya kaydı.

Burcu hemen cep telefonunu çıkardı. WhatsApp dedikodu grubuna yazdı:

“Kızlar bomba patladı! Selin ile Tolga Bey nişanlanmış!”

Dedikodu Maslak koridorlarına ışık hızıyla yayıldı. Ve saat 10.30’da İK Direktörü Nermin Hanım’ın masasına ulaştı. Nermin Hanım derhal Outlook takvimlerini ve toplantı odası rezervasyonlarını inceletti. Son altı ayda tam kırk iki kez aynı odada baş başa kaldıkları ortaya çıktı.

II. İK Masasında ‘Love Contract’: İlişki Beyannamesi Prosedürü

Saat 11.15 oldu. İnsan Kaynakları katındaki VIP Toplantı Odası.

Selin ve Tolga yan yana oturuyordu. İkisinin de başı suçlu gibi öne eğikti.

Masanın diğer ucunda İK Direktörü Nermin Hanım oturuyordu. Önünde kalın mavi bir klasör vardı.

Klasörün kapağında büyük siyah harflerle yazıyordu:

“Etik İlkeler ve Çıkar Çatışması Yönetmeliği”.

Nermin Hanım gözlüğünü burnunun ucuna indirdi. Ses tonu bir ağır ceza hâkimi kadar mesafeliydi:

— “Selin Hanım, Tolga Bey. Kurumumuz çalışanların özel hayatına elbette saygı duyar. Fakat şirket anayasamız çok açıktır.”

Tolga söze girdi. Kendini savunmaya çalıştı:

— “Nermin Hanım, ilişkimizi işimize hiçbir zaman yansıtmadık. İkimizin de performans notları ortada.”

Nermin Hanım elini havaya kaldırdı:

— “Tolga Bey, siz Hazine Müdür Yardımcısısınız. Selin Hanım ise doğrudan size bağlı çalışan bir uzman. Ortada doğrudan ast-üst hiyerarşisi var. Masraf formlarını siz onaylıyorsunuz. Yıllık izinleri siz belirliyorsunuz. Performans notunu bizzat siz veriyorsunuz.”

Selin itiraz etti:

— “Nihai notları direktörümüz onaylıyor Nermin Hanım.”

Nermin Hanım masaya iki nüsha resmi evrak bıraktı. Kâğıdın başlığı çok sertti:

“Romantik İlişki ve Çıkar Çatışması Beyannamesi”.

Amerikan çokuluslularının “Love Contract” dediği belgenin Maslak plazalarına uyarlanmış haliydi.

Belgede akıl almaz sorular vardı:

“İlişkiniz ne zaman başladı?”

“Aynı evde mi yaşıyorsunuz?”

“Ortak banka hesabınız var mı?”

Nermin Hanım altın kaplama tükenmez kalemi uzattı:

— “Bu formu imzalayacaksınız. İlişkinin tamamen karşılıklı rızaya dayalı olduğunu beyan edeceksiniz. Karşılıklı iltimas geçmediğinizi resmi olarak taahhüt edeceksiniz.”

İki sevgili çaresizce kâğıdı imzaladı. Fakat asıl darbe henüz gelmemişti.

III. Çıkar Çatışması Paranoyası: Hazine ve Onay Yetkisi

Nermin Hanım ıslak imzalı kâğıtları dosyaya kaldırdı. Ardından arkasına yaslandı:

— “Beyannameyi imzaladınız. Fakat bu beyan kurumsal riskleri ortadan kaldırmaz.”

Tolga kaşlarını çattı:

— “Tam olarak ne riski Nermin Hanım?”

Nermin Hanım tane tane anlattı:

— “Hazine departmanı bu şirketin nakit kalbidir. Her gün milyonlarca dolarlık döviz ve türev işlemi yapıyorsunuz. Eşlerin veya nişanlıların aynı onay mekanizmasında bulunması bağımsız denetim kurallarına aykırıdır. BDDK denetçileri bunu tespit ederse ağır idari para cezası keser.”

Selin endişeyle sordu:

— “Peki şimdi ne yapmamız gerekiyor?”

Nermin Hanım gülümsedi. Bu tebessüm tam bir kurumsal giyotin habercisiydi:

— “Birinizin departmandan ayrılması gerekiyor. Ya da şirket dışına çıkması.”

Tolga sesini yükseltti:

— “Biz ikimiz de yedi yıldır bu şirketteyiz. Gece gündüz çalıştık. Nişanlandık diye birimiz istifa mı edecek?”

Nermin Hanım başını iki yana salladı:

— “İstifa şart değil Tolga Bey. Şirket içi yatay rotasyon imkânımız her zaman mevcuttur.”

Rotasyon kelimesi masaya düştüğü an odadaki hava birden kurşun gibi ağırlaştı.

Plaza dilinde rotasyon, kibarca sürgün demekti.

IV. İş Kanunu Madde 22 Çıkmazı: Maslak’tan Gebze’ye Sürgün

Ertesi sabah saat 09.00. Selin’in e-posta kutusuna resmi bir İK görevlendirme yazısı düştü.

Karar İcra Kurulu Başkanı tarafından bizzat onaylanmıştı.

Resmi metin aynen şöyle diyordu:

“Operasyonel ihtiyaçlar ve kurumsal etik ilkeler doğrultusunda, Hazine Kıdemli Uzmanı Selin T.‘nin Gebze Organize Sanayi Bölgesi Lojistik Depolar Müdürlüğü’ne Stok Kontrol Uzmanı olarak nakline karar verilmiştir.”

Selin ekranı okurken gözyaşlarını tutamadı.

Maslak Spine Tower’ın 21. katındaki panoramik Boğaz manzarası gitmişti.

Yerine Gebze’deki ağır tır gürültüleri, tozlu forklift yolları ve soğuk depo rafları gelmişti.

Selin hemen avukatını aradı. Avukat durumu hukuki olarak özetledi.

4857 sayılı İş Kanunu madde 22 devreye giriyordu.

İşveren çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik yapabilirdi. Fakat bunu yazılı olarak işçiye tebliğ etmek zorundaydı.

İşçinin bu esaslı değişikliği kabul etmesi için tam altı iş günü yasal süresi vardı.

Eğer işçi altı gün içinde yazılı onay vermezse bu değişiklik işçiyi bağlamazdı.

Avukat telefonda son derece net konuştu:

— “Selin Hanım, Maslak’tan Gebze’ye sürülmek çalışma koşullarının ağırlaşmasıdır. Günlük yol süreniz tam üç saat uzuyor. Görevinizin niteliği finans uzmanlığından ambar sayımına düşürülüyor. Bu açıkça mobbingdir. Değişikliği asla kabul etmeyin.”

Avukat devam etti:

— “İş Kanunu madde 22 sizi korur. Yazılı onay vermediğiniz sürece sizi zorla Gebze’ye gönderemezler. Gönderirlerse haksız fesih davası açarız.”

— “Peki şirkette kalırsam ne olur?”

— “Hayatı size zindan ederler Selin Hanım. Sürekli savunma isterler. Notunuzu kırarlar.”

Selin haklıydı. Ama kurumsal baskı kanun dinlemiyordu.

Şirket Selin’i bilerek istifaya zorluyordu.

Yedi yıllık kıdem tazminatını ödemeden Selin’den kurtulmak istiyorlardı. Kurumsal taktik hep aynıydı: Yıldır ve bezdir. Selin bu tuzağa düşmeyecekti.

V. Şirket İçi Romantizmin Bedeli: İstifa mı, Ayrılık mı?

O akşam Kanyon’da kuytu bir kafede buluştular.

Selin ağlıyordu. Önündeki soğuyan çay bardağına dokunmadı bile:

— “Tolga, ben Gebze’deki depoda ne yapacağım? Bütün kariyerimi çöpe atıyorlar. Suçumuz ne? Birbirimizi sevmek mi?”

Tolga yumruklarını sıktı. Gözleri doldu:

— “Ben istifa edeceğim Selin. Sen kal. Maslak’ta senin kariyerin devam etsin.”

Selin başını iki yana salladı:

— “Olmaz Tolga. Sen müdür yardımcısısın. Geleceğin çok parlak. Benim yüzümden geleceğini yakamazsın.”

Kurumsal plazaların en ikiyüzlü tarafı tam olarak buydu.

Şirketler çalışanların aşkını ağır bir suç gibi cezalandırırdı.

Üst kademe direktörlerin şirket içi yasak aşklarına kimse ses çıkarmazdı.

Yönetim Kurulu üyelerinin danışmanlarla olan ilişkileri neşeyle karşılanırdı.

Fakat iki genç uzman hayatını birleştirmeye kalktığında ahlak bekçisi kesilirlerdi.

Çan eğrileri, denetim raporları ve etik tüzükler hemen birer infaz silahı olarak çekilirdi.

Selin nihai kararını o gece verdi.

Gebze deposundaki forkliftlerin arasında ezilmeyecekti. Kendi mesleki onurunu koruyacaktı.

Kariyerini kimsenin iki dudağı arasına bırakmayacaktı. Kendi gücüne ve yeteneğine güveniyordu.

Ertesi sabah İK odasına girdi. Altı iş günlük sürenin dolmasını beklemedi.

İş Kanunu madde 22 uyarınca değişikliği reddettiğini resmi yazıyla bildirdi.

Ardından çalışma koşullarının ağırlaştırılması gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti.

Noter onaylı ihtarnameyi Nermin Hanım’ın masasına bıraktı.

Yedi yıllık kıdem tazminatını, ihbar haklarını ve fazla mesai ücretlerini kuruşu kuruşuna talep etti.

VI. Plaza Aşıkları İçin Hayatta Kalma Kılavuzu: Gizlilik Esastır

Peki kurumsal koridorlarda aşık olan beyaz yakalılar ne yapmalıdır?

Plaza sosyolojisi şu kuralları çok acı deneyimlerle yazmıştır:

Birincisi: Asla aynı departmandan veya onay hiyerarşisinden biriyle ilişki yaşamayın. Bu durum kaçınılmaz felaket getirir.

İkincisi: Eğer aşık olduysanız bunu asla ofis sınırlarında belli etmeyin. Kahve otomatı başında baş başa durmayın.

Üçüncüsü: Şirket içi happy hour partilerinde veya yılbaşı balolarında asla alkolün dozunu kaçırmayın. Kaçak tek bir bakış bile sizi anında ele verir.

Dördüncüsü: Evlilik kararı aldıysanız, nikâh masasına oturana kadar İK’ya tek kelime etmeyin. Alyansı mutlaka evdeki çekmecede saklayın.

Beşincisi: Çiftlerden biri nikâhtan önce mutlaka başka bir şirkete geçiş planı yapmalıdır. İK’nın vicdanına güvenirseniz Gebze sürgünü kaçınılmazdır.

Selin aradan geçen iki ayın ardından Maslak’taki başka bir uluslararası bankada Hazine Müdürü olarak işe başladı.

Eski şirketindeki kıdem tazminatı davasını da arabuluculuk masasında kazandı. Tam 780.000 TL tazminatını peşin olarak tahsil etti.

Tolga ise yıl sonunda o şirketten kendi isteğiyle ayrıldı. Birlikte kendi finansal danışmanlık şirketlerini kurdular.

Şimdi Spine Tower’ın karşısındaki terasta oturup eski kulelerine bakıyorlar.

Kulelerin camları yine aynı soğuklukta parlıyor. İçeride ise yeni genç uzmanlar toplantı odalarında birbirine kaçamak bakışlar atıyor.

Ve İK masası yeni ilişki beyannamelerini masalara sürmek için pusuda beklemeye devam ediyor.