Spine Tower Maslak Rüzgar Tüneli: Uçan Şemsiyeler ve Analistlerin Aerodinamik Dramı

Kasım ayının yağmurlu bir çarşamba sabahı, saat tam 08.40.

Maslak sırtlarında Karadeniz fırtınası hüküm sürer. Denizden gelen soğuk hava kütlesi tepeye tırmanır.

Büyükdere Caddesi üzerinde 202 metrelik devasa bir kütle yükselir.

Bu kütle Spine Tower’dır. İnsan omurgasından ilham alan spiral formuyla göğe uzanır. Tam kırk yedi katlıdır.

Kule rüzgar tüneli testlerinden başarıyla geçmiştir. Prof. Ruscheweyh bizzat hesaplamalar yapmıştır. C80 yüksek dayanımlı beton kullanılmıştır. Bina sarsılmaz.

Fakat kulenin tabanındaki durum bambaşkadır.

Gökyüzünde süzülen rüzgar kavisli cam cepheye çarpar. Yavaşlamaz. Tam tersine aşağıya doğru hız kazanır.

Zemin seviyesinde rüzgarın sürati saatte yetmiş kilometreye ulaşır.

Kaldırımda yürüyen yüzlerce genç analist vardır. İTÜ Ayazağa metro istasyonundan çıkmışlardır. Hedefleri kuleye varmaktır.

Fakat mesafe sadece iki yüz metredir. Bu iki yüz metre tam bir savaş alanıdır.

Ve aniden o madeni ses duyulur: Çat!

Yirmi dört telli lüks baston şemsiye ters yüz olur. İnce çelik parçalar fırlar. Kumaş rüzgarda balon gibi şişer.

I. İTÜ Ayazağa Çıkışından Spine Etabı: Rüzgar Hendekleri

Metro merdivenlerinden çıkan her çalışan duraksar.

Yeraltı sıcaktır. İstasyon sakin bir sığınaktır.

Fakat döner turnikeden çıkıp caddeye adım attığınız an gerçekle karşılaşırsınız.

Rüzgar Maslak plazalarının arasından bir jet motoru gibi üfler. Mashattan ile Spine Tower arasındaki boşluk tam bir rüzgar hendeğidir.

Kıdemli finans analisti Caner elindeki siyah şemsiyeyi açar. Daha ilk adımda kolu geriye doğru bükülür:

— “Mert tut beni! Şemsiye beni caddeye çekiyor!”

— “Kapat Caner! O şemsiyeyle hayatta kalamazsın!”

— “Kapatamıyorum, mekanizma kilitlendi!”

— “Bırak sapını, fırlat gitsin!”

— “Yetmiş euro verdim ben buna, bırakmam!”

Caner direnmeye çalışır. Rüzgar bir tokat gibi patlar.

Şemsiyenin siyah kumaşı metal gövdeden ayrılır. Gökyüzüne doğru bir roket gibi uçar.

Caner’in elinde sadece çıplak bir baston sapı kalır.

Mert kahkahayı basar:

— “Tebrikler Caner. Artık elinde sadece bir adet ninja kılıcı var.”

— “Gülme Mert. Saçım mahvoldu, jöle komple eridi.”

— “Saçı boşver, arkana bak. Şemsiyen üçüncü kata kondu.”

Kaldırımda benzer manzaralar yaşanır. Her on metrede bir ters dönmüş şemsiye iskeleti yatar.

Burası modern kurumsal dünyanın şemsiye mezarlığıdır.

II. 47 Katın Aerodinamiği ve Çatırdayan Çelik Teller

Spine Tower mimari açıdan zarif bir yapıdır.

Dairesel hatları rüzgar yükünü dağıtmak için tasarlanmıştır.

Ancak kentsel aerodinamik acımasız kurallarla işler. Rüzgar yüksek irtifada binalara çarpar. Hemen tabana doğru çöker. Buna ‘aşağı yönlü rüzgar jeti’ denir.

Zemindeki kaldırımda yürüyen insan bu jetin tam ortasında kalır.

İki danışman kabanlarına sarılmış halde hızlı adımlarla ilerler.

Biri risk analisti Zeynep Hanım, diğeri vergi uzmanı Tolga Bey’dir:

— “Tolga Bey, bu kuleyi tasarlayan mimarla tanışmak istiyorum.”

— “Neden Zeynep Hanım, tebrik mi edeceksiniz?”

— “Hayır, ona bu şemsiyenin faturasını ödeteceğim.”

— “Ben bu kış beş şemsiye harcadım. Artık bütçede ayrı kalem açtım.”

— “Rüzgar tüneli testi yapmışlar güya. Biz insanız, tünel faresi değiliz.”

— “Spine aerodinamik bir harika Zeynep Hanım. Ama sadece bina için harika.”

— “Bizim aerodinamiğimiz sıfır Tolga Bey. İki adımda bir geri savruluyoruz.”

Tolga Bey haklıdır.

Bina sağlam durur. Hiçbir camı çatlamaz. Çelik konstrüksiyon milimetrik esner.

Fakat zemin seviyesindeki kurumsal çalışanlar savrulur.

Kravatlar omuzlardan geriye doğru uçar. Kadınların fularları boyunlarına dolanır.

Topuklu ayakkabıyla yürüyen uzman yardımcıları granit taşlarda kayar. Düşmemek için sokak lambalarına sarılırlar.

— “Pardon hanımefendi, iyi misiniz?”

— “Direğe tutunuyorum Burak Bey, bırakırsam Büyükdere’ye uçacağım.”

— “Koluma girin, beraber ilerleyelim.”

— “Birlikte savruluruz, ağırlık merkezimiz yetersiz kalır.”

III. Döner Kapı Vakumu: Maslak Basınç Odası

Spine Tower’ın ana giriş lobisi devasa bir cam fanustur.

Lobi tavanı metrelerce yüksektedir. Zemin ithal mermerle kaplıdır. İçerisi huzurlu bir vaha gibidir.

Fakat o vahaya girmek büyük bir fiziksel çaba gerektirir.

Bina içindeki pozitif basınç ve dışarıdaki fırtına döner kapıda devasa bir vakum yaratır.

Otomatik döner kapı rüzgarın direnci yüzünden yavaşlar. Bazen tamamen durur.

İnsan gücüyle itilen manuel kapılarda ise kriz çıkar.

Kapıyı itmek için vücut ağırlığınızı vermeniz gerekir.

PwC’den kıdemli denetçi Kerem kapıya dayanır:

— “İt Kerem it! Kapı kilitlenmiş!”

— “Kilitli değil abi, hava basıncı tutuyor!”

— “Omuz at Kerem, arkada yirmi kişi ıslandı!”

— “Omuz atıyorum abi, kapı bana geri çarpıyor!”

Güvenlik görevlisi içeriden cama vurur. Eliyle işaret eder:

— “Tek kişi itmeyin! İki kişi birden yüklenin!”

Kerem ve yanındaki analist kapıya aynı anda yüklenir. Gıııyk diye bir sürtünme sesi gelir.

Kapı yarım tur döner. Dışarıdaki soğuk hava içeriye bir bomba gibi patlar.

Lobi zeminindeki kurumsal broşürler havaya fırlar.

Güvenlik masasının arkasındaki formlar uçuşur.

Görevli hemen koşup kapıyı tutar:

— “Hızlı geçin efendim, lobiye fırtına doluyor!”

— “Kardeşim bu kapı değil, denizaltı kapağı mübarek.”

— “Rüzgar çok sert Kerem Bey, kapı motoru bile zorlanıyor.”

İçeri giren herkes derin bir nefes alır. Nefesleri düzene girmeden ceplerine davranırlar.

Telefon ekranları kontrol edilir. Islanan ceketler silkilenir.

IV. Lobi Çöp Kovasındaki ‘Şemsiye Otopsisi’

Spine Tower lobisinin girişinde iki adet dev çelik çöp kovası durur.

Bu kovalar normalde kağıt mendil için konmuştur.

Fakat sabah 09.00 itibarıyla içleri hurda metal pazarına döner.

Kovaların ağzından onlarca kırık şemsiye teli sarkar. Rengarenk kumaşlar yırtılmıştır.

Genç stajyer Arda kovaya bakar:

— “Hocam burası modern sanat enstalasyonu gibi olmuş.”

— “Ne sanatı Arda, burası şemsiye morgudur.”

— “Bak şu soldakine, markası meşhur bir İtalyan markası.”

— “Maslak poyrazı marka dinlemez Arda. İtalyan da olsa kırar, yerli de olsa parçalar.”

— “Benimki pazardan elli liraydı abi, daha ilk adımda ikiye katlandı.”

— “Benimki bin liralık fiberglastı Arda. Bak telleri tel şehriye gibi büküldü.”

Çalışanlar kırılan şemsiyelerini kovaya bırakır. O sırada sessiz bir vedalaşma yaşanır:

— “Üç yıl bana hizmet etmiştin, huzur içinde uyu emektar.”

— “Seneye rüzgara dayanıklı kalkan alacağım.”

— “Kalkan da yetmez, kuryelerin kaskından takmak lazım.”

Temizlik görevlisi elinde koca bir torbayla gelir:

— “Arka depoya bir posta daha taşıdık. Sabah sekizden beri üçüncü torba bu.”

— “Günde kaç şemsiye çıkıyor usta?”

— “Bugün yüzü bulur beyim. Yağmur dursa da rüzgar durmuyor.”

Bu kova sadece bir çöp kutusu değildir. Maslak plazalarında çalışmanın görünmeyen vergisidir.

Her ay en az bir şemsiye parası rüzgara hibe edilir.

V. Kaşmir Palto ve Saç Jölesinin Mağlubiyeti

Plaza dünyasında dış görünüş her şeydir.

Jilet gibi ütülü pantolonlar giyilir. Pahalı kaşmir paltolar kuşanılır. Saçlar özenle taranır.

Fakat Spine Tower rüzgar tüneli bu cilayı saniyeler içinde kazır.

Yatırım komitesi toplantısına yetişen Direktör Haluk Bey aynaya bakar. Gözlerine inanamaz:

— “Bana ne oldu böyle Selin?”

— “Haluk Bey, saçınız Albert Einstein gibi olmuş.”

— “Nasıl yani? Sabah bir saat fön çektirdim ben.”

— “Rüzgar ters yönden vurmuş efendim. Sol taraf tamamen havaya kalkmış.”

— “Kravatım peki? Kravatım nerede?”

— “Kravatınız sırtınızda kalmış Haluk Bey, ceketin arkasına dolanmış.”

Haluk Bey lavaboya koşar. Suyla saçlarını yatıştırmaya çalışır.

Fakat nafiledir. Poyraz saçların moleküler yapısını bozmuştur.

Biraz sonra komite başkanı içeri girer. Onun durumu daha da vahimdir:

— “Günaydın arkadaşlar. Dışarıda hortum mu var?”

— “Hortum yok Cemil Bey, her zamanki Maslak ayazı.”

— “Paltomun düğmesi koptu yolda. Rüzgar düğmeyi koparıp otoyola attı.”

— “Geçmiş olsun efendim, cana gelmesin.”

— “Toplantıyı karanlıkta yapalım. Kimse kimsenin saçına bakmasın.”

Salonda hafif bir gülüşme olur. Fakat herkes aynı durumdadır.

Kurumsal şıklık doğa şartlarına boyun eğmiştir.

Toplantı masasında oturan yedi kişinin yedisi de hafifçe titremektedir.

Kahve makinesinin önünde uzun kuyruklar oluşur:

— “Double espresso alabilir miyim, içim ısınmıyor.”

— “Benim ellerim uyuştu, kupayı iki elle tutuyorum.”

— “Sunum sırasında titrersem heyecandan sanmayın, soğuktan.”

— “Biliyoruz Kaan, hepimiz aynı dondurucudan çıktık.”

VI. Akşam Ayazı ve Maslak Zirvesinde Ateşkes

Saat tam 18.30 olur.

Spine Tower’ın spiral gövdesindeki aydınlatmalar yanar. Maslak tepesi karanlığa gömülür.

Yağmur dinmiştir. Fakat rüzgar hızını hiç kesmemiştir.

Hatta sıcaklık daha da düşmüştür. Şimdi termometreler dört dereceyi gösterir.

Plazanın döner kapısından çıkanlar artık deneyimlidir.

Kimse şemsiye açmaya yeltenmez. Çünkü herkes dersini almıştır.

Paltoların kapüşonları sıkıca bağlanır. Başlar öne eğilir.

İnsanlar adeta rüzgara karşı bir rugby oyuncusu gibi hücum pozisyonu alır.

İki analist yan yana yürür:

— “Şemsiyeni açmıyor musun Caner?”

— “Ben o hatayı sabah yaptım Mert. Bir daha asla.”

— “Yağmur çiseliyor ama.”

— “Islanayım daha iyi. Gökyüzüne uçmaktan iyidir.”

— “Akıllıca bir karar.”

Adımlar hızlanır. Metro istasyonunun yürüyen merdivenleri görünür.

Merdivenlerden aşağıya inen her çalışan derin bir ferahlama duyar.

Yeraltının sıcak havası yüzleri ısıtır. Fırtınanın uğultusu geride kalır.

Yukarıda ise 202 metrelik dev kule dimdik durmaya devam eder.

Karadeniz’den gelen poyraz spiral cepheyi okşar, aşağıya doğru sert bir kavis çizer.

Yerdeki kırık siyah şemsiye parçaları boş caddede rüzgarla sürüklenir.

Maslak plazalarında bir gün daha biter. Mimari kazanmıştır. İnsan aerodinamiği ise bir kez daha mağlup olmuştur.