Kanyon Ofis Kulesi’nin on sekizinci katında, Levent rüzgârında savrulan yağmur kavisli cama çarpıyor. İçeride pahalı kahve kokusu, İtalyan kumaşı takımlar, masanın kenarında iki siyah kabin boy valiz.

Masanın iki ucunda iki ayrı yüzyıl oturuyor.

Sağda yirmi dört yaşındaki Kaan: Columbia mezunu, küresel bir danışmanlık firmasında kıdemli uzman. Jilet gibi lacivert takım, titanyum çerçeveli gözlük. Hayatında tek gün vardiya tutmamış, tek bordro imzalamamış; ama New York vaka analizleriyle donanmış.

Solda elli altı yaşındaki Fabrika Direktörü Rıfat Bey: otuz yıllık makine mühendisi. Hayatı döküm ocaklarında ve gece yarısı grev pazarlıklarında geçmiş. Cebinde kumpas, parmaklarında torna izleri.

Kaan kumandaya basar. Yetmiş dördüncü slayt: Endüstri 4.0 ve Çevik Dönüşüm.

“Rıfat Bey, üç haftalık analizimiz darboğazları gösteriyor. Geleneksel şeflik yapısını lağvetmeliyiz. Otonom squad’lar kuracağız, on beş dakikalık stand-up toplantıları yapacağız.”

Rıfat Bey çay bardağını bırakır.

“Evladım… Sen hiç eksi beş derecede donan hidrolik valfi pürmüzle ısıttın mı?”

Güç Gösterisi

“Fabrikadaki dört yüz elli işçiye ‘Sen artık squad üyesisin’ dersen sana gülerler. Ben çeliğin sesinden rulmanın çatladığını anlarım.”

Kaan, Zürih’teki eğitim kampında öğretilen mesafeli tebessümü takınır.

“Literatürde buna change resistance diyoruz Rıfat Bey. Ama CEO’muz projenin ana sponsoru. Rapor cuma günü yönetim kuruluna gidecek.”

“O fırının sıcaklığı bin iki yüz derece evlat. Yanlış ayar yaparsan kazan patlar. Slaytta patlayan kazan gördün mü hiç?”

“Risk matrisini modelledik. Standart sapması binde bir.”

“O binde bir can alır delikanlı.”

Yeni slayt: oklar fabrikayı uzay üssü gibi gösteriyor.

“Operatörler sabah panoya yapışkan kâğıt koyacak.”

“Adamın eli motor yağı içinde. O kâğıt tezgâha yapışmaz bile.”

“Dijital panoya geçeriz. Bütçesi hazır: iki yüz bin euro.”

“Biz işçiye bot alamıyoruz Kaan Bey! Sen panoya iki yüz bin euro veriyorsun!”

Kasko Poliçesi

Dev bir sanayi şirketi yüzlerce müdür çalıştırırken neden dışarıdan gelenlere haftada seksen bin euro öder?

Cevap kurumsal siyasetin karanlık kuralındadır: hesap verme kalkanı. CEO bin beş yüz kişiyi çıkarmak ya da kârsız bir fabrikayı kapatmak ister ama vebalin altına tek başına girmek istemez. “Bin kişiyi kovuyorum” derse sendika kapıya dayanır, aile meclisi karışır. Aynı kararı küresel bir danışmanlık raporuna dayandırırsa:

“Çok üzgünüz. Ancak bağımsız danışmanlarımızın on dört haftalık araştırması bunu emrediyor. Rakamlar yalan söylemez.”

Strateji çökerse de CEO kurtulur: “Dünyanın en iyi danışmanlarıyla çalıştık, makroekonomik kriz izin vermedi.” Haftalık seksen bin euro şirketi kurtarmak için verilmez. CEO’nun koltuğunu koruyan en lüks kasko poliçesidir.

Yüz Seksen Sayfa

Bu vesayetin en somut ürünü yüz seksen sayfalık PowerPoint’tir: tek boşluk bırakılmamış sayfalar, şelale grafikleri, dipnotlar. Felsefesi MECE kuralıdır ve sokaktaki simitçinin bildiği gerçeği kimsenin itiraz edemeyeceği kadar karmaşık anlatır.

Ustanın tespiti basittir: “Kumaş kalitesini düşürdük, fiyatı artırdık, satışlar çakıldı.”

Sunumdaki hali: “Makro volatilite ışığında değer zincirimiz fiyatlama asimetrisi yaşamaktadır. Portföy rasyonalizasyonu elzemdir.”

Yönetim kurulu okur. Kimse “Bu ne demek?” diyemez, çünkü anlamadığını söylemek cehaleti kabul etmektir. Herkes başını sallar, “Çok derin bir analiz” der ve üç yüz bin euroluk fatura saniyeler içinde onaylanır.

Kabile

Uygulama aşamasında danışmanlar açık ofise iner. Kırk bin liralık renkli yapışkan kâğıt alınır, bütün camlar donatılır. İthalat Müdürü “Tribe Lead”, kırk altı yaşındaki şef “Product Owner”, yirmi iki yaşındaki stajyer “Scrum Master” olur ve elli yaşındaki şeflere hesap sormaya başlar.

Her sabah dokuzda ayakta dikilme seansı:

“Dün ne yaptın Selim Bey?”

“Faturayı kestim.”

“Bugün ne yapacaksın?”

“Diğer faturayı keseceğim.”

“Önünde bir blocker var mı?”

“Var. Şu an ayakta dikilip konuşmam faturayı geciktiriyor.”

Kaan tabletine not düşer: “Kültürel direnç saptandı. Alignment şart.”

Şirketin Aklını Şirkete Satmak

Parlak fikirler kütüphaneden gelmez. Danışmanlar ilk ay kıdemli çalışanlarla kahve içer.

“Sizce şirket nerede tıkanıyor?”

Yıllardır sesini duyuramayan lojistikçi derdini döker:

“Bizim yazılım depoyla konuşmuyor. Tırları boşuna bekletiyoruz. Ayda iki milyon lira mazot çöpe gidiyor.”

Kaan not alır, akşam bunu şık bir akış şemasına çevirir: Yakıt Arbitrajı ve Dijital Sinerji Boşluğu. İki ay sonra CEO slaytı görünce haykırır:

“İnanılmaz! Bizimkiler uyuyor, elin danışmanı iki haftada çözdü!”

O tespiti yapan adam, her sabah otobüsle gelen kırk beş bin lira maaşlı yerli uzmandır. Şirket kendi personelinin sözünü duymak için yarım milyon euro ödemiştir.

Valizler Gidince

On altı haftalık kontrat biter. Veda yemeğinde CEO danışmanlara sarılır: “Şirketin DNA’sı değişti!” Pazar günü Kaan terfi almış olarak yeni bir müşteri için Dubai uçağına biner.

Pazartesi sabahı temizlik görevlileri camlardaki yapışkan kâğıtları çöp poşetine doldurur. Yüz seksen sayfalık rapor CEO odasındaki kitaplığın en üst rafına kalkar. Tribe Lead yeniden İthalat Müdürü olur.

Ocak ayında, Çorlu’da bir sabah eksi beş derece. Rıfat Bey donan hidrolik valfi pürmüzle ısıtırken telefonu titrer. Kaan’dan LinkedIn bildirimi: “Endüstri 4.0’da Saha Liderliği” başlıklı yeni makalesinde Rıfat Bey’i etiketlemiştir.

Rıfat Bey telefonu cebine koyar, pürmüzü valfe doğrultur.