Holding Yönetim Kurulundaki Damatlar ve Yeğenler Kast Sistemi

Saat Perşembe öğleden sonra 14.15.

Üsküdar Nakkaştepe sırtlarındaki holding karargahındayız.

Yönetim Kurulu salonunun dev camlarından Boğaz köprüsü görünür.

Deniz masmavidir, martılar süzülür.

Odanın havası zenginlik, meşe cilası ve taze zambak kokar.

Ortada yirmi kişilik yekpare ceviz toplantı masası uzanır.

Masanın üstünde gümüş tepsilerde kristal bardaklar durur.

Kıdemli Strateji Analisti Caner masanın ucunda dimdik bekler.

Caner yirmi sekiz yaşındadır.

Boğaziçi Üniversitesi İşletme bölümünü birincilikle bitirmiştir.

London School of Economics’te yüksek lisans yapmıştır.

CFA sertifikası sahibidir.

Önünde deri ciltli, yaldızlı yüz kırk sayfalık kalın bir rapor durur:

“POLONYA VE ROMANYA AMBALAJ TESİSİ SATIN ALMA FİZİBİLİTESİ”.

Caner bu rapor için tam altı ay gecesini gündüzüne katmıştır.

Kışın eksi on beş derecede Katowice sanayi bölgesine gitmiştir.

Karton ambalaj fabrikasında soğuk makinelerin arasında gezmiştir.

İşçilerle konuşmuş, hurda oranlarını yerinde hesaplamıştır.

Bükreş’teki gümrük ambarlarında günlerce bekleyip lojistik rotalarını çıkarmıştır.

Yirmi yıllık DCF modelleri, Monte Carlo risk analizleri kurmuştur.

Raporun her tablosu alın teri ve matematik içerir.

Bugün hayatının en büyük sunumunu yapacaktır.

İçinde saf bir heyecan vardır.

Liyakatin ve bilimin gücüne inanır.

Fakat birazdan holding dünyasının acımasız feodal gerçeğiyle tanışacaktır.

I. Yüz Kırk Sayfalık Emeğin Zirvesi: DCF Modelleri ve Gurur

Saat 14.25 olur.

Salona kıdemli genel müdür yardımcıları girer.

Hepsi altmış yaş civarındadır. Hepsi gri takım elbiselidir.

Caner’in bağlı olduğu Strateji Direktörü Haldun Bey masaya oturur.

Haldun Bey otuz yıldır holdingdedir.

Damatların, gelinlerin ve yeğenlerin huyunu suyunu ezbere bilir.

Caner’in kulağına fısıldar:

— “Rapor harika görünüyor Caner. Yönetim Kurulu Başkanı çok beğenecek.”

Caner gururla tebessüm eder:

— “Haldun Bey, net bugünkü değer tam on sekiz milyon euro pozitif çıkıyor.”

— “EBITDA çarpanı kaç aldın evlat?”

— “Altı virgül iki aldım efendim. Üç buçuk yılda kendini amorti ediyor.”

— “Aferin Caner. İşte kurumsal vizyon budur.”

Caner heyecanla lazer işaretçisini kontrol eder.

Slaytlar dev ekranda pırıl pırıl parlar.

Polonya’daki fabrikanın üretim hatları, lojistik maliyetleri hazırdır.

Her şey kusursuzdur.

Tek bir eksik bile yoktur.

II. Kaşmir Kazaklı Hanedan Üyesi Teşrif Eder: Emir Bey Sahnede

Saat 14.40 olur.

Toplantı yirmi beş dakika gecikmiştir.

Salonun ağır ceviz kapısı aniden açılır.

İçeri yirmi altı yaşındaki Emir Bey girer.

Emir Bey Yönetim Kurulu Başkanı’nın öz be öz yeğenidir.

Resmi unvanı: “Yönetim Kurulu Üyesi ve İcra Kurulu Murakıbı”.

Holding Aile Meclisi geçen yıl Emir için özel bir karar almıştır.

Annesi genel sekretere bizzat talimat vermiştir:

“Emir oğlumuz şirkette tecrübe kazansın, ama çocuğu operasyonel işlerle fazla yormayın.”

Bu talimat üzerine Emir için bu özel murakıplık makamı icat edilmiştir.

Arkasından özel asistanı salona girer.

Asistan elinde buzlu bir matcha latte bardağı taşır.

Bardağı Emir Bey’in önüne koyar.

Londra’da bir kolejde sanat tarihi ve medya okumuştur.

Üzerinde açık bej rengi bir Loro Piana kaşmir kazak vardır.

Kazağın kollarını omuzlarına bağlamıştır.

Bileğinde bir buçuk milyon liralık beyaz altın Patek Philippe saat parlar.

Ayağında ise çorapsız giyilmiş süet İtalyan mokasenler vardır.

Emir Bey salona selam vermez.

Kulağında son model iPhone tutar, yüksek sesle konuşur:

— “Alican, tekneyi Yalıkavak’ta marinaya bağladın mı kardeşim?”

— “Tamam süper, cuma akşamı arkadaşlarla geliyoruz, şampanyaları soğutun.”

Emir Bey telefonu kapatır, masanın en başındaki deri koltuğa yayılır.

Ayaklarını hafifçe uzatır:

— “Selam beyler, geciktim kusura bakmayın, Bebek trafiği felaketti.”

Haldun Bey anında ayağa fırlar, iki büklüm eğilir:

— “Aman Emir Beyciğim, hoş geldiniz, şeref verdiniz.”

— “Başlayın hadi beyler, üçe Lucca’da randevum var.”

III. ‘Varşova Çok Griydi Caner’cim’: Raporun Çöp Oluşu

Caner boğazını temizler, sahneye çıkar.

Derin bir nefes alır.

Kırk dakika boyunca Polonya ambalaj sektörünü anlatır.

Grafikler akar, tablolar değişir.

Avrupa Birliği yeşil mutabakat teşviklerini sıralar.

Risk simülasyonlarını açıklar:

— “Sonuç olarak efendim, kırk beş milyon euroluk bu satın alma holdingimizi pazar lideri yapacaktır.”

Salondaki direktörler başlarını sallar.

Herkes raporun derinliğinden etkilenmiştir.

Caner yerine oturur, terini mendiliyle siler.

Büyük bir gurur hisseder.

Gözler masanın başındaki Emir Bey’e çevrilir.

Emir Bey pipetle buzlu maden suyunu hüpürdetir.

Önündeki yüz kırk sayfalık raporun kapağını bile açmamıştır.

Sadece lazerle gösterilen haritaya bakmıştır.

Caner’e doğru döner, hafifçe sırıtır:

— “Caner’cim eline sağlık, slaytların renkleri güzelmiş.”

— “Teşekkür ederim Emir Bey.”

— “Ama ben Polonya fikrini hiç tutmadım ya.”

Caner donakalır:

— “Neden efendim? Rakamlar çok güçlü.”

Emir Bey arkasına yaslanır, kazağını düzeltir:

— “Geçen kış arkadaşlarla Varşova’ya gittik dostum. İnanılmaz iç karartıcı bir yer.”

— “Emir Bey, fabrika Katowice sanayi bölgesinde…”

— “Fark etmez Caner’cim. Hava hep gri, güneş yok, insanlar soğuk, garsonlar İngilizce bilmiyor.”

— “Ama efendim, biz orada yaşamayacağız, koli üreteceğiz!”

Emir Bey elini havaya kaldırır:

— “Enerjisi kötü bir ülke Caner’cim. Aura yok, vizyon yok. Ben negatif enerji olan yere holding paramızı sokmam.”

IV. Profesyonel Kölelerin İkiyüzlülüğü: Haldun Bey’in Gerdan Kırışı

Caner şok içindedir.

Bilimsel bir rapora karşı sunulan argüman ‘auradır’.

Caner gözlerini Haldun Bey’e diker.

Haldun Bey’in kendisini savunmasını bekler.

Otuz yıllık tecrübeli yöneticinin bu saçmalığa dur diyeceğini umar.

Fakat Haldun Bey hemen öne atılır.

Yüzüne sahte, hayranlık dolu bir tebessüm yapıştırır:

— “Emir Bey o kadar haklısınız ki!”

Caner kulaklarına inanamaz. Haldun Bey’e bakar.

Haldun Bey heyecanla devam eder:

— “Biz de strateji ekibi olarak tam bunu tartışıyorduk Emir Bey.”

— “Değil mi Haldun Abi? İnsan mutlu olmadığı yerde iş yapamaz.”

— “Kesinlikle efendim! Coğrafi psikoloji ve tüketici aurası modern ekonominin temelidir!”

— “Aynen öyle Haldun Abi. Bence biz bu parayla Mikonos’ta beach club açalım.”

Haldun Bey ellerini birbirine vurur:

— “Muhteşem bir vizyon Emir Bey! Turizm sektörünün nakit akışı her zaman daha çeviktir!”

— “Değil mi? Yazın tüm İstanbul sosyetesi orada zaten.”

CFO Semih Bey hemen başını sallar:

— “Kısa vadeli kârlılıkta beach club çarpanı ambalajı ikiye katlar efendim!”

Holding Baş Hukuk Müşaviri telefonuna bakar.

Yunanistan turizm lisansını hızla araştırır:

— “Yunan avukatımla konuştum Emir Bey, kıyı tahsisini iki haftada bağlarız.”

Emir Bey tatmin olmuş bir şekilde gülümser:

— “Harikasınız beyler. İşte sinerji budur.”

Caner oturduğu sandalyede küçüldükçe küçülür.

Koca holdingin kırk yıllık genel müdür yardımcıları, yirmi altı yaşında bir gencin kaprislerine tapınmaktadır.

Çünkü masadaki herkes bilir:

Emir Bey patronun yeğenidir.

Emir Bey’i üzen bir profesyonel, ertesi sabah tazminatsız kapının önüne konur.

Haldun Bey kahvesinden bir yudum alır:

— “Caner, beş yıl önce bir arkadaşımız vardı. O da senin gibi Harvard mezunuydu.”

— “Ona ne oldu Haldun Bey?”

— “Büyük patronun damadına karşı çıktı. Kayseri’deki iplik ambarına sürdüler.”

— “Şaka yapıyorsunuz!”

— “Ciddiyim evlat. Üç ay sonra istifa etti, memleketine döndü.”

V. Liyakat İllüzyonunun Ölümü: Boğaziçi Birincisinin Gözleri

Toplantı biter.

Emir Bey arabasının anahtarını masadan alır:

— “Hadi bana eyvallah beyler. Caner’cim Mikonos için bir slayt hazırla haftaya.”

Emir Bey ıslık çalarak salondan çıkar.

Kapı kapanır.

Caner masada tek başına kalır.

Önündeki ciltli yüz kırk sayfalık rapor ölü bir balık gibi durur.

Haldun Bey yanına gelir, Caner’in omzuna elini koyar:

— “Üzülme Caner. Harika bir iş çıkardın.”

Caner başını kaldırır, gözleri öfkeyle doludur:

— “Haldun Bey, siz az önce ne yaptınız?”

— “Holdingde hayatta kaldım Caner.”

— “Yüz kırk sayfalık emeğimi tek kelimeyle çöpe attı!”

— “Evlat, sen Boğaziçi’nde ders çalışırken holding gerçeğini öğrenmemişsin.”

— “Bu mu gerçek Haldun Bey? Auraya göre mi yatırım yapıyoruz?”

Haldun Bey sesini alçaltır:

— “Dinle beni Caner. Bu holdingin hisselerinin yüzde seksen beşi o ailenindir.”

— “Biz neyiz peki?”

— “Biz maaşlı marabayız evlat. Rapor yazarız, dosya taşırız, onların masallarını süsleriz.”

— “Ama ben Boğaziçi birincisiyim!”

Haldun Bey acı bir tebessümle bakar:

— “Boğaziçi birincisi olmak holdinge sekreter olmaya yarar Caner. Kararları kan bağı verir.”

VI. Hanedanlığın Asıl Kanunu: Kan Bağı Masayı Yönetir

Saat 17.30 olur.

Caner plazanın cam kenarına geçer.

Otopark çıkışına bakar.

Emir Bey’in mat gri renkli lüks spor arabası kükreyerek otoyola çıkar.

Caner cebindeki mezuniyet yüzüğüne dokunur.

Telefonunu çıkarır.

Denizli’deki emekli lise öğretmeni babasını arar:

— “Alo, baba nasılsın?”

Babası gururlu bir sesle yanıt verir:

— “İyiyim Canerim. Köydeki kahvede senin genel müdürlüğünü anlatıyorum.”

— “Baba anlatma öyle şeyler.”

— “Niye oğlum? Sen Boğaziçi’ni dereceyle bitirdin, holdingde başmühendissin.”

— “Liyakat buralarda öyle işlemiyor baba.”

— “Nasıl işlemiyor oğlum? Çalışan hakkını almaz mı?”

Caner yutkunur:

— “Alır baba, alır. Ben sonra ararım seni.”

Telefonu kapatır.

Yıllarca kütüphanelerde sabahlamıştır.

Sınavlar, tezler, denklemler, uykusuz geceler.

Hepsi tek bir illüzyon içindi: Başarı ve liyakat.

Oysa Türk holdinglerinin yüksek duvarları arasında liyakat sadece bir maskedir.

Dışarıya modern, kurumsal, küresel bir şirket imajı çizilir.

İçeride ise Orta Çağ hanedanlıkları hüküm sürer.

Damatlar şirket kasasını yönetir.

Yeğenler yatırımları iptal eder.

Kuzenler genel müdürlük koltuklarında oturur.

Caner masasına döner.

Yüz kırk sayfalık raporu eline alır.

Geri dönüşüm kutusunun kapağını açar.

Raporu kutunun içine bırakır:

Küt.

Masaüstündeki yeni dosyayı açar.

Dosya adı: MIKONOS_BEACH_CLUB_FIZIBILITE_V1.PPTX.

İnternetten bembeyaz kumsallar, turkuaz sular ve şezlong fotoğrafları indirir.

Slaytın ortasına dev harflerle yazar:

“Mikonos Luxury Lounge: Genç ve Dinamik Nakit Akışı”.

Caner acı bir şekilde gülümser.

Bu sunumun haftaya yönetim kurulunda alkışlarla kabul edileceğini çok iyi bilir.

Tek bir matematiksel denklem olmayacaktır.

Tek bir amortisman hesabı sorulmayacaktır.

Çünkü projeyi hanedanın yeğeni istemiştir.

Holdinglerde analist olmak gerçeği aramak değildir.

Patron yeğeninin rüyalarını süsleyip maaşını gününde almaktır.

Caner kahvesinden son bir yudum alır.

Ve şezlongların yanına palmiye ağacı emojisi ekler.

Yarın yeni bir gündür.

Denizli’deki babası kahvede oğlunu övmeye devam edecektir.

Caner ise hanedanlığın yeni plaj projesini çizmeye devam edecektir.